Con làm bài Toán chậm chưa chắc là vấn đề

Không phải đứa trẻ nào làm bài chậm cũng lười hay cố tình chống đối, đằng sau có thể là nhiều nguyên nhân khác nhau. Có hai kiểu chậm khá khác nhau mà bố mẹ có thể thử phân biệt:

- Chậm vì đang nghĩ. Con đọc kỹ, cân nhắc, kiểm tra lại. Con dừng lại nhưng vẫn đang làm việc. Kiểu chậm này thường không cần lo, và đôi khi còn là dấu hiệu tốt.

- Chậm vì chưa biết làm thế nào. Con nhìn đề mà không biết bắt đầu từ đâu, hoặc làm một đoạn rồi dừng. Con ngồi đó nhưng không tiến lên được. Với kiểu này, trước khi trách phạt, bố mẹ nên quan sát xem con đang “không muốn làm” hay thực sự “chưa biết làm thế nào”.

Vài nguyên nhân thường gặp khiến con làm bài chậm

- Chưa nắm vững kiến thức nên không biết bắt đầu. Có khi bài quá khó, con không hiểu nhưng ngại hỏi. 

- Đọc đề chưa kỹ. Có em hiểu bài trên lớp nhưng làm bài sai vì đọc đề không kỹ hoặc thiếu bước, nên phải làm đi làm lại.

- Lo lắng. Một số trẻ hay lo, sợ không làm đủ bài, sợ bị phạt, sợ điểm kém. Khi đó con có thể chậm vì sợ sai. 

- Khó giữ tập trung. Một số trẻ gặp khó khăn trong việc duy trì sự chú ý, nhanh chuyển sang việc khác và dễ phân tâm bởi tiếng động nhỏ. 

- Mệt hoặc thiếu ngủ. Ngủ đủ giúp trẻ tỉnh táo hơn khi học. 

Các nguyên nhân này thường đan xen. Một con có thể vừa chưa chắc kiến thức, vừa sợ sai nên càng chậm.

Thử quan sát con trong một tuần

Thay vì đoán, bố mẹ có thể ghi lại nhanh mỗi tối 3 điều:

1. Con dừng ở đâu? Lúc đọc đề, lúc bắt đầu làm, giữa chừng, hay lúc kiểm tra lại?
2. Con nói gì? Ví dụ “con không biết làm”, “con sợ sai”, “con mệt”.
3. Con chậm ở mọi bài hay chỉ ở một số bài? Nếu chỉ chậm ở một phần kiến thức nhất định, đó là thông tin rất hữu ích cho giáo viên.

Sau một tuần, bố mẹ thường đã thấy một “mẫu” lặp lại.

Bố mẹ có thể làm gì ngay tối nay?

- Không quát mắng khi con làm bài. Bị quát mắng thường xuyên, con dễ gắn việc học với căng thẳng và càng tìm cách né tránh.

- Hỏi bằng câu mở. “Con thấy khó ở chỗ nào?” thay vì “Sao con chậm thế?”

- Chia bài thành phần nhỏ. Một lượng việc nhỏ, có thể hoàn thành, giúp con lấy lại cảm giác “mình làm được”.

- Ghi nhận điều con đã làm tốt. Ví dụ: “Hôm nay con tự bắt đầu mà không cần mẹ nhắc.” Lời nhận xét cụ thể giúp con biết mình đã làm tốt điều gì và tự tin hơn. 

- Trao đổi với giáo viên. Gửi kèm ghi chép một tuần của bố mẹ, giáo viên sẽ trả lời cụ thể hơn nhiều so với “cô xem giúp con ạ”.

Con làm bài chậm không có nghĩa là con kém. Nhiều khi, con chỉ đang cần ai đó giúp tìm ra chỗ con bị vướng.