Chiều nay, 90 phút là đủ để hơn 300 thí sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang khép lại một kỳ thi mà bản thân đề bài đã nói lên nhiều điều hơn một đề Toán thông thường.

Điều đáng chú ý không nằm ở việc đề khó hay dễ, mà ở cách đề được ra. Vụ việc khiến kỳ thi lại này phải diễn ra chính là việc một giáo viên vào tận phòng thi hướng dẫn thí sinh làm bài lần 1. Với một đề mà đáp số bấm máy ra ngay, việc "mớm" một quy trình bấm phím cũng đủ để thí sinh ra đúng kết quả mà không cần hiểu bản chất. Một đề đòi hỏi lập luận, trình bày từng bước — đặc biệt ở phần trả lời ngắn với các bài xác suất tổ hợp (xếp quân cờ trên bàn cờ) và tính thể tích khối tứ diện — thu hẹp đáng kể khoảng trống đó: hướng dẫn qua vài câu nói giữa phòng thi không còn đủ để "chép hộ" một lời giải hoàn chỉnh. Nói cách khác, đây là một đề thi được thiết kế không chỉ để phân loại học sinh, mà còn để phòng ngừa chính kiểu gian lận đã xảy ra trước đó.

Đề thi lại môn Toán 2026 (mã 0110)

Ghi nhận tại điểm thi

Rời phòng thi lúc 16h, phản ứng của thí sinh không hoàn toàn giống nhau — và sự khác biệt đó bản thân nó cũng là một tín hiệu đáng đọc.

Một nữ sinh nói với phóng viên VnExpress: "Đề lần trước có thể bấm máy tính là ra kết quả, nhưng lần này không làm theo cách đó được." Đây là nhận xét xuất hiện lặp lại ở nhiều thí sinh khác trong chiều nay, và đúng như phân tích ở trên — nó cho thấy đề thi đã chặn đúng "cửa" mà cách gian lận cũ có thể lợi dụng.

Nhưng không phải ai cũng thấy đề khó hơn. Một thí sinh khác, trả lời Tiền Phong ngay sau khi rời phòng thi, tự tin: "Em tự tin có thể đạt khoảng 8 điểm với đề thi lần này. Theo em, mức độ khó của đề thi tương đương với đề trong đợt thi trước." Sự chênh lệch trong cảm nhận này — người thấy khó hẳn, người thấy như cũ — nhiều khả năng phản ánh đúng thực tế: với một đề hạn chế đường "bấm máy", khoảng cách giữa thí sinh nắm chắc bản chất và thí sinh trước đó chỉ quen giải nhanh theo mẫu sẽ bộc lộ rõ hơn nhiều so với lần thi có yếu tố hướng dẫn.

Phía ngoài phòng thi là một câu chuyện khác — câu chuyện của những người không thi nhưng có mặt để giúp kỳ thi diễn ra suôn sẻ. Chị Lê Trang Linh, Bí thư Đoàn phường Minh Xuân, cho biết: "Trong ngày 14/8, Đoàn phường huy động khoảng 40 đoàn viên, phối hợp với lực lượng công an phường phân làn, phân luồng giao thông, hỗ trợ nước uống cho thí sinh sau khi hoàn thành bài thi." Cùng với gần 70 nhân sự tại điểm thi — giám thị, giám sát, công an, y tế — do thầy Nguyễn Phú Cường, Hiệu trưởng Trường THPT Tháng 10, làm trưởng điểm thi, có thể thấy quy mô huy động cho buổi thi lại này lớn hơn hẳn một kỳ thi tốt nghiệp thông thường.

Một đề thi, một quy trình được dựng lại từ đầu

Cấu trúc đề (mã 0110, 22 câu, 3 phần theo đúng khung thi tốt nghiệp chương trình mới) nên được đọc như một lựa chọn có chủ đích. Phần trắc nghiệm nhiều lựa chọn giữ các chuyên đề nền tảng — phương trình đường thẳng Oxyz, cấp số nhân — nơi vẫn cần đúng/sai rõ ràng để chấm nhanh trên diện rộng. Nhưng trọng lượng thực sự dồn vào phần Đúng/Sai và Trả lời ngắn: bài toán tốc độ bơm nước vào bể đòi hỏi dựng hàm số từ một tình huống thực tế trước khi tính toán, bài xác suất học bổng và xác suất tổ hợp đòi hỏi phân biệt được xác suất có điều kiện với xác suất giao — những dạng bài mà một thí sinh không hiểu bản chất gần như không thể "đoán mò" ra đáp số đúng, dù có được mớm bao nhiêu.

Buổi thi cũng được siết đến từng khâu vận hành: giám thị phát đề 14h20, làm bài từ 14h30 trong 90 phút, kết thúc 16h, tổ chức tại một điểm thi duy nhất với 15 phòng thi, có công an tỉnh bảo vệ xuyên suốt từ in sao đề đến chấm thi, cùng thiết bị áp chế sóng vô tuyến điện để chặn gian lận qua công nghệ. Đặt cạnh nội dung đề thi và những gì lực lượng hỗ trợ như chị Linh mô tả, đây rõ ràng là một kỳ thi được dựng lại từ đầu theo hướng "không để lặp lại kịch bản cũ" — không chỉ về nội dung kiểm tra, mà về toàn bộ quy trình giám sát và hậu cần xung quanh nó.

Điểm thi dự kiến công bố ngày 19/8/2026, mốc này có thể được điều chỉnh nên cần theo dõi thêm thông báo chính thức từ Sở GD&ĐT Tuyên Quang. Khi có điểm, thí sinh tra cứu tại moet.gov.vn hoặc tracuudiem.thitotnghiepthpt.edu.vn.