Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư số 04/2025/TT-BGDĐT về kiểm định chất lượng chương trình đào tạo trong giáo dục đại học. Những điều chỉnh lần này hướng đến việc hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng hiệu quả quản lý và giảm áp lực triển khai đồng loạt đối với các cơ sở đào tạo.

Một số nhóm ngành phải kiểm định chất lượng định kỳ

Theo dự thảo, chương trình đào tạo thuộc ba nhóm ngành gồm đào tạo giáo viên, sức khỏe và pháp luật sẽ phải thực hiện kiểm định chất lượng định kỳ theo quy định của Luật Giáo dục đại học.

Với các ngành, lĩnh vực còn lại, yêu cầu kiểm định bắt buộc có thể được áp dụng trong một số trường hợp cụ thể như:

• Chương trình thuộc lĩnh vực được Nhà nước ưu tiên phát triển và có sử dụng ngân sách nhà nước;
• Chương trình triển khai theo phương thức đào tạo đặc thù, cần tăng cường đánh giá chất lượng từ bên ngoài;
• Chương trình bị phát hiện vi phạm các điều kiện bảo đảm chất lượng theo kết luận của cơ quan kiểm tra có thẩm quyền.

Thay vì xây dựng một danh sách cố định theo từng mã ngành hoặc quy định một tỷ lệ kiểm định chung cho tất cả trường đại học, dự thảo đề xuất xác định chương trình phải kiểm định dựa trên tính chất, điều kiện triển khai và mức độ đáp ứng yêu cầu chất lượng thực tế.

Các chương trình không bắt buộc vẫn phải bảo đảm chất lượng

Không thuộc diện kiểm định bắt buộc không có nghĩa là chương trình đào tạo được miễn các trách nhiệm về chất lượng. Cơ sở giáo dục đại học vẫn phải thường xuyên tự đánh giá, duy trì điều kiện đào tạo, công khai thông tin và giải trình về kết quả thực hiện.

Các trường được chủ động lựa chọn chương trình để đăng ký kiểm định, căn cứ vào định hướng phát triển, nhu cầu của người học và kết quả đánh giá nội bộ. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ tạo thêm sự linh hoạt, đồng thời nâng cao tính tự chủ và trách nhiệm giải trình của từng cơ sở đào tạo.

Bên cạnh đó, dữ liệu về chuẩn đầu ra, hoạt động bảo đảm chất lượng và tình trạng kiểm định của các chương trình sẽ được sử dụng để hỗ trợ công tác giám sát. Qua đó, cơ quan quản lý có thể phát hiện sớm những hạn chế và đưa ra biện pháp điều chỉnh phù hợp.

Xây dựng lộ trình chuyển tiếp phù hợp

Dự thảo cũng đề cập đến phương án chuyển tiếp nhằm hạn chế xáo trộn trong quá trình thực hiện. Những chương trình đã được công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng sẽ tiếp tục sử dụng kết quả kiểm định cho đến khi hết thời hạn.

Đối với chương trình chưa được kiểm định, thời điểm thực hiện sẽ được xác định theo tình trạng đào tạo, trong đó có yếu tố chương trình đã có sinh viên tốt nghiệp hay chưa. Việc phân chia lộ trình được kỳ vọng sẽ tránh tình trạng nhiều trường phải tiến hành kiểm định cùng lúc, gây áp lực lên cả cơ sở đào tạo và các tổ chức kiểm định.

Ngoài ra, một số tiêu chí và biểu mẫu báo cáo tự đánh giá cũng được đề xuất rà soát, điều chỉnh. Mục tiêu là giảm nội dung trùng lặp, đơn giản hóa quá trình chuẩn bị minh chứng và tạo thuận lợi hơn cho các trường khi triển khai.

Hướng đến kiểm định thực chất, tránh hình thức

Những đề xuất mới cho thấy hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục đại học đang được định hướng theo hướng có trọng tâm, dựa trên mức độ rủi ro và đặc thù của từng chương trình. Thay vì yêu cầu kiểm định đồng loạt, cơ quan quản lý tập trung vào các ngành có ảnh hưởng trực tiếp đến xã hội hoặc những chương trình cần được kiểm chứng chặt chẽ hơn.

Nếu được ban hành, quy định mới có thể giúp các trường chủ động xây dựng kế hoạch bảo đảm chất lượng phù hợp, đồng thời hạn chế việc kiểm định chỉ để hoàn thành thủ tục. Điều quan trọng là kết quả đánh giá cần phản ánh đúng chất lượng đào tạo, năng lực của người học và khả năng đáp ứng yêu cầu thực tế của thị trường lao động.