Những ngày gần kỳ thi vào các trường chất lượng cao lớp 5 lên 6, tôi gặp rất nhiều phụ huynh với chung một nỗi lo:

"Con có cần học thêm nhiều bài nâng cao nữa không?"

"Con có cần luyện thật nhiều câu khó không?"

"Nếu không làm được những bài phân loại thì có cơ hội đỗ không?"

Đó là những băn khoăn rất dễ hiểu. Tuy nhiên, sau nhiều năm đồng hành cùng học sinh cuối cấp tiểu học, tôi nhận thấy một thực tế khá thú vị:

Nhiều học sinh biết giải những bài toán rất khó nhưng khi bước vào phòng thi lại mất điểm ở những câu hoàn toàn có thể làm được.

Các em sai phép tính.

Các em đọc thiếu dữ kiện.

Các em quên đơn vị.

Các em trình bày thiếu đáp số.

Hoặc đơn giản là quá căng thẳng nên bỏ sót những điều rất nhỏ.

Trong khi đó, nếu nhìn dưới góc độ ra đề đánh giá năng lực trong thời gian khoảng 45 phút, đề thi thường không dành quá nhiều điểm cho những câu cực khó như đề học sinh giỏi.

Thông thường:

• Khoảng 60–70% số điểm thuộc nhóm nhận biết, thông hiểu và vận dụng cơ bản.

• Khoảng 20–30% số điểm thuộc nhóm vận dụng nâng cao.

• Khoảng 10% số điểm dành cho các câu phân loại học sinh khá giỏi.

Điều đó có nghĩa rằng phần lớn số điểm nằm ở những kiến thức nền tảng mà học sinh hoàn toàn có thể làm được nếu học chắc và làm cẩn thận.

Vì vậy, trước khi nghĩ đến việc chinh phục điểm 9 hay điểm 10, học sinh cần có mục tiêu quan trọng hơn:

Không mất điểm oan.

Không mất điểm vì đọc đề vội.

Không mất điểm vì tính toán sai.

Không mất điểm vì trình bày thiếu.

Không mất điểm vì bỏ sót câu hỏi.

Tôi thường nói với học sinh rằng:

"Một bạn lấy chắc được 90% số điểm trong khả năng của mình thường có kết quả tốt hơn một bạn chỉ chăm chăm giải những câu rất khó nhưng lại bỏ quên các câu đáng lẽ phải làm được."

Với đề thi 45 phút theo form đề thi mới của một số trường chất lượng cao, tốc độ là quan trọng nhưng sự chính xác còn quan trọng hơn.

Một chiến lược hợp lý có thể là:

• Hoàn thành các câu dễ trước.

• Bình tĩnh xử lý các câu vận dụng.

• Đánh dấu các câu khó để quay lại sau.

• Dành ít nhất 5–10 phút cuối để kiểm tra bài.

Rất nhiều học sinh tăng thêm từ 0,5 đến 1 điểm chỉ nhờ phát hiện kịp thời những lỗi nhỏ trong giai đoạn rà soát cuối bài.

Giai đoạn này, điều phụ huynh cần giúp con không phải là học thêm thật nhiều kiến thức mới.

Điều quan trọng hơn là:

• Giữ tâm lý ổn định.

• Củng cố các dạng bài nền tảng.

• Chữa triệt để các lỗi sai thường gặp.

• Luyện kỹ năng làm bài và quản lý thời gian.

Thi đánh giá năng lực không phải cuộc đua xem ai học nhiều nhất.

Đó là cuộc đua xem ai giữ được sự bình tĩnh, chính xác và bản lĩnh tốt nhất trong 45 phút làm bài.

Và đôi khi, thành công không đến từ việc giải được câu khó nhất, mà đến từ việc không đánh rơi những điểm số vốn dĩ thuộc về mình.