“Càng ít nói, cô càng muốn hỏi” - cách cô Thảo giúp những học sinh nhút nhát dám trò chuyện, dám hỏi bài và dần bớt sợ môn Toán.

“Con nghĩ cô đã rất tốt rồi, cô không cần thay đổi gì nữa đâu”. Cô Thảo không nghĩ một học sinh sẽ viết về mình như vậy.

Lời nhắn nằm trong một phiếu cảm nhận dành cho giáo viên. Trước đó, học sinh này cũng không thường xuyên thể hiện tình cảm trong lớp. Nhưng khi được cầm bút và có một khoảng riêng để viết ra suy nghĩ, con lại nói những điều cô chưa từng nghe trực tiếp.

Một học sinh khác cảm ơn cô vì đã giúp đỡ trong những tháng vừa qua. Có bạn nhớ cách cô giảng bài dễ hiểu. Những lời nhận xét không dài, cũng không được viết bằng câu chữ trau chuốt, nhưng khiến cô Thảo xúc động.

Có lẽ vì cô vốn là một người hướng nội. Ở KioMath, cô ít nói, trầm tính và không dễ kể về bản thân. Khi được hỏi mình có điểm gì khác với những giáo viên khác, cô cũng mất khá lâu để nghĩ câu trả lời.

Cô không cho rằng những điều mình làm là đặc biệt. Nhưng học sinh thì vẫn nhìn thấy.

Càng ít nói, cô càng muốn hỏi

Cô Thảo hiện phụ trách các lớp 3, 4, 5, 6 và 7 tại KioMath. Trong lớp, sự chú ý của cô thường hướng về những học sinh ít nói, ngại hỏi hoặc hiếm khi chủ động trao đổi với giáo viên.

Có lẽ vì bản thân cũng hướng nội nên cô hiểu cảm giác muốn nói nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu. Cô cũng hiểu rằng nếu một học sinh ngồi im quá lâu, sự im lặng ấy có thể dần biến thành khoảng cách: từ ngại hỏi đến không dám hỏi, từ chưa hiểu bài đến sợ luôn cả môn học.

Bởi vậy, cô có một cách làm nghe khá trái ngược với tính cách của mình: “Bạn càng ít nói, em càng muốn hỏi.”

Cô gọi tên các con nhiều hơn, đặt thêm câu hỏi và tìm những câu chuyện nhỏ để bắt đầu cuộc trò chuyện. Không phải để buộc một học sinh hướng nội trở thành người khác, mà để con biết rằng mình có thể nói khi chưa hiểu, có thể hỏi khi còn vướng và sẽ không bị đánh giá vì điều đó.

Khánh An, học sinh lớp 7C, từng là một bạn như vậy.

Những buổi đầu học với cô Thảo, An gần như không trò chuyện. Cô chủ động hỏi han nhưng vẫn phải chờ khoảng hai đến ba buổi con mới dần thả lỏng.

Khi đã quen cô, An bắt đầu kể nhiều hơn. Con kể chuyện học trên trường, chuyện trong lớp và cả những điều nhỏ xảy ra trong ngày. Có lần, sau khi làm được bài kiểm tra mà nhiều bạn còn lúng túng, An hào hứng khoe: “Con cứu được các bạn.”

Câu nói có phần hồn nhiên khiến cô Thảo bật cười. Điều làm cô vui không chỉ là An đã làm được bài. Một học sinh từng ngồi rất im giờ đã chủ động kể về điều mình làm được, bằng giọng đầy tự tin.

Đó cũng là một dạng tiến bộ.

Trước khi học Toán, có khi cần học cách bớt sợ

Một học sinh khác từng nói với cô Thảo rằng trước đây con học Toán nhưng không hiểu. Càng không hiểu, con càng sợ; càng sợ, con càng ít trao đổi với giáo viên.

Cô không vội yêu cầu con làm thêm thật nhiều bài. Trong vài buổi đầu, cô dành thời gian nói chuyện để con làm quen với mình trước.

Khi khoảng cách giữa cô và trò dần được thu hẹp, con bắt đầu hỏi nhiều hơn. Việc làm bài cũng bớt nặng nề hơn. Rồi một ngày, con mang bài kiểm tra 10 điểm đến khoe với cô.

Điểm 10 tất nhiên là một kết quả đáng mừng. Nhưng với cô Thảo, điều đáng nhớ hơn nằm ở hành động “mang đến khoe”. Một học sinh từng sợ Toán giờ đã muốn chia sẻ niềm vui học tập với giáo viên.

Không phải học sinh nào cũng cần được giúp theo cùng một cách. Có bạn chỉ vướng một dạng bài. Có bạn phải ôn lại gần như từ đầu. Cũng có bạn chưa thể học tốt hơn cho đến khi cảm thấy đủ an toàn để thừa nhận rằng mình chưa hiểu.

Vì thế, cô Thảo thường gọi những học sinh còn yếu lên làm bài để quan sát xem các con đang mắc ở đâu. Nếu thời gian trên lớp chưa đủ, cô có thể giữ các con lại thêm 10–15 phút để chữa nốt. Khi chấm bài kiểm tra, cô ghi lại lỗi sai và cách sửa, sau đó phát bài để học sinh tự xem lại thêm một lần trước khi thu về.

Không phải phương pháp nào quá lớn lao. Chỉ là từng lỗi sai được chỉ rõ, từng câu hỏi được trả lời và từng học sinh được cô cố gắng kéo vào bài học thay vì để con ngồi im ở một góc lớp.

Những lời học sinh chọn viết ra

Cô Thảo vẫn là một giáo viên hướng nội. Cô không nói nhiều hơn chỉ vì đứng trước lớp, cũng không quen kể về những điều mình đã làm cho học sinh.

Nhưng có lẽ chính vì hiểu sự im lặng nên cô đủ kiên nhẫn với những đứa trẻ cũng ít nói như mình. Cô không bắt các con phải trở nên hoạt náo. Cô chỉ muốn các con dám mở lời đúng lúc: nói rằng mình chưa hiểu, hỏi lại một bài toán, kể về một điểm số tốt hoặc đơn giản là chia sẻ một câu chuyện ở trường.

Cô đã nhiều lần tìm cách “phá băng” để học sinh bước ra khỏi sự im lặng.

Rồi đến một ngày, những học sinh ấy lại “phá băng” cô bằng những dòng chữ trên phiếu cảm nhận: “Cô không cần thay đổi gì đâu. Trong mắt con, cô như thế là được rồi.”

Có những điều học sinh không nói trong giờ học. Nhưng điều đó không có nghĩa là các con không cảm nhận được.

Và có những giáo viên không thường xuyên nói về sự tận tâm của mình. Nhưng điều đó cũng không có nghĩa là những gì họ làm sẽ đi qua học sinh mà không để lại dấu vết.

Cô Thảo giúp các con dám nói ra điều mình chưa hiểu. Còn các con, bằng vài dòng viết tay, giúp cô hiểu rằng sự kiên nhẫn âm thầm của mình đã được nhìn thấ